De Araguaia Biodiversiteits Corridor   Vitale levensader voor moeder aarde



Een natuurbrug van 2.600 km lang !

Wat is een  'natuur-corridor' ?
Een doorgang voor flora en fauna tussen twee leefgebieden met een rijke biodiversiteit. In het geval van de Araguaia corridor: de verbinding tussen de Cerrado savanne en het Amazone regenwoud.
De versnippering van natuurlijk leefgebied door de mens is een toenemende bedreiging voor de biodiversiteit. Natuurlijke biodiversiteitsverbindingszones ofwel biodiversiteitsscorridors vormen een oplossing.

We geven zelf de voorkeur aan de term ‘biodiversiteit-corridor’. Dit zijn grote, regionale geplande eenheden bestemd als beschermd gebied.

Biodiversiteit-corridors zijn belangrijk voor grote diersoorten zoals de jaguar, die een behoorlijk groot gebied nodig heeft. Maar net zo belangrijk voor het voortbestaan van kleinere dieren, bomen en planten.

De Araguaia-corridor verbindt de Cerrado savanne met het Amazone regenwoud in Centraal Brazilië. Van de Cerrado savanne is helaas al 80% verwoest door landbouwdoeleinden.


De Araguaia biodiversiteitscorridor
De Araguaia Corridor verbindt niet alleen de Cerrado savanne met het Amazone regenwoud. De corridor verbindt met name de resterende 20% ‘eilanden’ van intacte natuurgebieden met elkaar. Deze natuurgebieden zijn met name Indiaanse reservaten, National Parks en Private natuurreservaten.

De omvang van dit project is enorm: 2.600 km. lang en tot 40 km. breed (20 km. aan beide zijden van de rivier). De corridor redt duizenden diersoorten en maakt herbebossing mogelijk met miljoenen inheemse bomen. Het transformeert landbouwgrond tot natuurlijke habitat.


Het corridorgebied
De oevers van de rivieren Araguaia en Tocantins vormen een potentiële natuur-corridor. Hun bron ligt dichtbij Emas National Park, één van de grootste toevluchtsoorden voor jaguars in de Cerrado. Andere beschermde gebieden langs de rivier zijn ook mogelijke toevluchtsoorden, want de aanwezigheid van de jaguar is vastgesteld langs 2.600 km. van de oevers.


De Araguaia-rivier is de derde grootste rivier in Brazilië buiten het Amazonebekken. De 2.000 km lange rivier verbindt maar liefst vijf Braziliaanse staten (Goiás, Mato Grosso, Tocantins, Pará, Maranhão). De parken, reservaten en land van inheemse indianen, die naast de rivier liggen, maken de Araguaia één van de meest geconserveerde rivieren van Brazilië, met een zeer rijke biodiversiteit.

Belangrijk kenmerk van de rivier is dat er langs de gehele loop geen hydro-elektrische dam ligt. De vorm en loop maken het een belangrijke doorgang voor inheemse flora en fauna. Voor bedreigde diersoorten zoals de jaguar, die vanwege voedselvoorziening een groot leefgebied nodig heeft, biedt de Araguaia-corridor een essentiële habitat. Vanwege de fysieke en geografische kenmerken van het corridorgebied is het heel belangrijk dat het als geheel beheerd en beschermd wordt; van oorsprong tot uitmonding.

De Alliantie van Corridorpartners

De afgelopen 7 jaar hebben JCF en ‘Earthwatch Institute’ weten-schappelijk onderzoek gedaan in het corridorgebied. Daarnaast hebben zij haalbaarheidstudies uitgevoerd en strategieën bepaald voor de realisatie van dit omvangrijke project. Toen het Araguaia-corridorproject in 2008 inmiddels was opgestart, trad ook het Brazilian Ministry of Environment (IBAMA) toe. In 2010 sloot de BJF zich aan bij ‘Alliantie van Corridor Partners’ om specifieke en ambitieuze activiteiten voor het project uit te voeren.


1)  JCF – Jaguar Conservation Fund - Brazilië

- Initiatiefnemer en coördinatie van het gehele project.
- Wetenschappelijk onderzoek om het belang van het ecosysteem
  in het Corridorgebied aan te tonen, op basis van 5 aangewezen 
  diersoorten.

- Onderzoek naar de nieuwe socio-economische situatie van de bewoners in het gebied.
 

2)  IBAMA - Brazilië
Braziliaans Ministerie voor ‘Milieu en Duurzame Natuur Bronnen’

- Verantwoordelijk voor uitvoering, regulering en controle milieubeleid Brazilië.

3)  Earthwatch Institute - Wereldwijd
Internationale Milieu Organisatie

4)  BJF - Black Jaguar Foundation
-   BJF Internationale documentaire:
Internationaal aandacht
en betrokkenheid creëren voor het belang van de Corridor.

-   BJF Lokale documentaire en korte films:
Lokaal in Brazilië aandacht en betrokkenheid creëren voor het
belang van de Corridor voor die mensen en bedrijven die in het
Corridor gebied gevestigd zijn.

-   BJF Corridor-Karteringsproject:
middels veldwerk & bureauonderzoek, het in kaart brengen van de identiteit van alle eigenaren (individu
ën of bedrijven) in het Corridor-gebied. Dit is 20km landinwaarts aan beide kanten van de 2.600 km lange rivier, een gebied van meer dan 10,4 miljoen hectares.

-   BJF Reforestation Fund :

advies aan landeigenaren welke inheemse bomen te herplanten en de financiering van aankoop en herplanting en financiering van planten jonge inheemse planten en bomen. In nauwe samenwerking met de overige corridorpartners.

 
5)  IDESA - Brazilië
Braziliaanse toonaangevende milieu- en lobby organisatie die zich in de politieke arena van Brazilië, inzetten voor het belang van de Corridor.
 

 

 


Unieke ecosystemen met rijke biodiversiteit

Strategie en Partnerships
Voor effectieve natuurbescherming van een bepaald gebied is een strategie nodig die de aanwezige kennis over de biodiversiteit  van het gebied combineert met innovatieve en duurzame oplossingen voor de aanwezige milieuproblemen. Maar ook het aangaan van partnerships voor actie en controle.
 
Door te geloven in de levensvatbaarheid van de Araguaia-rivier als bron van culturele en sociaal-economische rijkdom en biodiversiteit, vormde zich het JCF partnerships om het Araguaia-corridorproject te ontwikkelen. Algemeen doel is een langetermijnprogramma voor beheer, behoud en controle.


De 5 'indicator-soorten' of 'key-species' van de Araguaia-Corridor:
- de jaguar
- de roze
zoetwater-dolfijn
- de reuze-otter
- de zwarte kaaiman
- de pira
íba (reuze-meerval)

Het project omvat de volle lengte van de Araguaia-rivier en zal worden gerealiseerd in vier fasen.

4 fasen zijn gedefinieerd om de Corridor te realiseren:

1.    Analyse – planning – onderzoek – PR
Ia. De dichtheid (hoeveel per km2) bepalen en monitoren van de vijf indicator-diersoorten in het corridorgebied.

Ib.
Evaluatie van de factoren die invloed hebben op de spreiding van de indicatorsoorten op middellangetermijn.

Ic. Voorspellen van de toekomstige spreiding van de indicatorsoorten door de samenhang tussen de verschillende beschermde gebieden te evalueren.

2.  Betrekken van de lokale gemeenschappen, landeigenaren
    en boeren

Activeren van lokale gemeenschappen, grootlandbezitters en kleine boeren om hun land aan te sluiten als beschermd gebied als onderdeel van de Araguaia Corridor. Dit door herbebossing of toewijzen van land als officieel reservaat of aangewezen beschermd gebied.

3. Herbebossing en bescherming
De lokale gemeenschappen, lokale boeren en iedereen die binnen de corridor-zone leeft en werkt zijn essentieel voor het succes van dit grootschalige milieu- en herbebossingsproject.


4. Monitoren en controle
Controleren van beschermd corridor-gebied op biologische, landschappelijke en socio-economische aspecten.



Status van het project vanaf 2012:
Inmiddels hebben meer dan 30 wetenschappelijke expedities plaats- gevonden. Deze expedities, onderdeel van Fase 1, werden uitgevoerd in de afgelopen 7 jaren en omvatten het verzamelen van gegevens over het sociaal-economische profiel van de corridor, onderzoek naar de zoetwater-dolfijn, de jaguar en naar de reuze meerval die bekend staat als piraíba.

De uitdaging van dit project is het behoud van de Araguaia-rivier en deze tot een volwaardige ‘Biodiversiteit Corridor’ te bevorderen die niet alleen bijdraagt aan de flora en fauna maar ook aan het economische en sociale belang van de mensen die aan de rivier wonen en ervan leven.


Tot nu toe is 98% van de bewoners in het beoogde corridorgebied  nog niet op de hoogte van de plannen van de Corridor Alliantie. Buiten Brazilie is het ambitieuze natuurbeschermingsproject nauwelijks bekend. Daarom wordt een stevige PR-campagne opgezet. Documentaires en informatieve online film over de noodzaak en het belang van de Araguaia Corridor, zijn een belangrijk deel van deze campagne en vormen een van de taken van de BJF.